Tavan Boyundan Duvara Boya Nasıl Seçeriz
İlk evimde tavanlar 2 metre 40 santimdi ve ben bunu boyayı seçtikten sonra fark ettim. Salona koyu bir gri sürdüm, tavanı da "uyumlu olsun" diye aynı ailenin bir ton açığıyla boyadım. Sonuç: oda beni yukarıdan aşağı doğru bastıran bir kutuya dönüştü. O boyayı iki hafta sonra kazıyıp baştan başladım. O günden beri renk seçmeye başlamadan önce metreyi elime alıyorum, çünkü tavan boyu boya seçimi meselesinin merkezinde renk zevki değil, oranlar var. Aşağıda kendi evimde ve arkadaşlarımın evlerinde deneyerek öğrendiğim yöntemleri sırayla anlatıyorum.
Önce Tavan Yüksekliğini Ölç, Sonra Renk Kartelasına Bak
Boya reyonuna gitmeden önce yapılacak tek iş var: odanın zeminden tavana mesafesini üç ayrı noktadan ölçmek. Neden üç nokta? Çünkü eski binalarda tavan hiç de düz olmuyor, bir köşede 2,55 ölçerken karşı köşede 2,45 çıkabiliyor. Aradaki fark 5 santimden fazlaysa açık ton kullanmak zorunda kalırsınız, koyu renk bu eğriliği acımasızca ortaya çıkarıyor.
Ölçüm yaptıktan sonra kabaca şu üç gruba giriyorsunuz:
- 2,40 – 2,55 m: Alçak sayılır. Hedef, tavanı görsel olarak geriye itmek.
- 2,60 – 2,90 m: Rahat aralık. Neredeyse her şeyi deneyebilirsiniz.
- 2,90 m ve üzeri: Yüksek. Bu kez tavanı biraz "aşağı çekmek" isteyeceksiniz.
Alçak tavanda ne yaptım
Alçak tavanlarda en işe yarayan formül, tavanı duvardan bir tık daha açık boyamak. Bembeyaz tavan + renkli duvar kombinasyonu klasik ama bazen fazla keskin bir çizgi oluşturuyor ve o çizgi gözü hemen yukarıya kilitliyor. Ben duvar rengimin karteladaki en açık tonunu tavana sürdüm; geçiş yumuşadı, tavanla duvarın birleştiği yer belirsizleşti, oda daha ferah göründü.
Alçak tavanda işe yarayan diğer küçük hamleler:
- Süpürgelik ve kapı kasalarını duvarla aynı renge boyamak. Beyaz süpürgelik duvarı yatay olarak dilimliyor, oda basıklaşıyor.
- Perdeyi pencere üstünden değil, tavana yakın bir noktadan asmak. Boyayla ilgisi yok ama etkisi boyadan büyük.
- Tavanda mat, duvarda ipek mat kullanmak. Duvardaki hafif ışık yansıması yüksekliği artırıyor gibi görünüyor.
Yüksek tavanda ise tersi geçerli
Dedemin evinde tavanlar 3,20 civarındaydı ve oda insanı içine almıyordu, sanki hep bir boşluk vardı. Orada tavanı duvardan bir iki ton koyu bir sıcak grinin tonuna boyadık. Tavan aşağı indi, oda sarıldı. Bir başka yöntem de duvarın üst kısmına, tavandan 40–50 santim aşağıda biten bir bant çekmek; göz o çizgiyi tavan sanıyor.
Ton Seçerken Bakılacak Sayı: Açıklık Değeri
Karteladaki isimler ("kum bejı", "bulut grisi") hiçbir şey anlatmıyor. Ben karteladaki aynı şeridin numaralarına bakıyorum: şeridin en üstü en açık, aşağı doğru koyulaşıyor. Pratik kuralım şu:
| Tavan yüksekliği | Duvar | Tavan |
|---|---|---|
| 2,40 – 2,55 m | Şeridin 2. veya 3. tonu | Aynı şeridin en üst tonu |
| 2,60 – 2,90 m | Şeridin ortası | Beyaz ya da en üst ton |
| 2,90 m üzeri | Şeridin ortası | Duvardan 1–2 ton koyu |
Aynı şeritten çalışmanın büyük avantajı, yanlış yapma riskini neredeyse sıfırlaması. Farklı renk aileleri karıştırmak istiyorsanız, odaların işlevine göre renk mantığını anlattığım rehberi ve duvar kağıdıyla boyayı karşılaştırdığım kılavuzu birlikte okumanızı öneririm; ikisi bu ton hesabının üstüne oturuyor.
Deneme Yapmadan Kova Almayın
Benim en pahalı hatam, kartelaya bakıp 15 litre almaktı. Artık şöyle yapıyorum:
- Seçtiğim 2–3 tonun küçük deneme kutusunu alıyorum.
- A4 boyutunda kartonlara iki kat sürüyorum, kuruyunca duvara bantlıyorum.
- Kartonları odanın farklı duvarlarına ve mutlaka tavana yakın bir yere yerleştiriyorum.
- Sabah, öğle ve akşam lamba yanarken bakıyorum. En az iki gün.
Bu son madde çok önemli: tavana yakın bölge her zaman ışıktan en çok etkilenen yer. Aşağıda hoş görünen bir bej, tavan dibinde sararabiliyor. Ampullerin renk sıcaklığı burada belirleyici; aydınlatmanın mekana etkisini yazdığım bölümde anlattığım gibi 2700K bir ampulle 4000K bir ampul aynı boyayı iki farklı renk yapıyor.
Uygulamada Öğrendiğim Küçük Şeyler
- Tavanı her zaman duvardan önce boyayın. Damlayan boya duvarda kalır, nasılsa üstünü kapatacaksınız.
- Tavan–duvar birleşimini b